Navelstaarderij

Het SchrijfCafé - Oorsprong van Woorden - NavelstaarderNaar aanleiding van de Woorden van de Week van vorige week ging ik op zoek naar de oorsprong van de uitdrukking ‘navelstaarderij’. Het betrof namelijk een uitspraak die gedaan werd in een artikel van het NRC. In dat artikel werd de bezetting van het Maagdenhuis in Amsterdam een ‘navelstaarderige vertoning’ genoemd. Op 11 april 2015 werd er een einde gemaakt aan de anderhalve maand durende bezetting. Daar schreef ik een Six Word Story over. Maar waar komt het begrip ‘navelstaren’ eigenlijk vandaan?

Het begrip ‘navelstaren’ betekent (volgens het online Van Dale woordenboek) ‘opgaan in het nadenken over zichzelf’. Maar navelstaren kan ook letterlijk verklaard worden. (Let op: de volgende informatie komt van Wikipedia. Ik kon geen andere goede bron vinden en weet niet of Wikipedia betrouwbaar is).

Het schijnt dat het in de 13e eeuw in het Oost-Romeinse Rijk een trend begon te worden te mediteren. Die beweging heette het Hesychasme en hield zich dus onder andere bezig met ‘navelstaren’. Daarbij staarde men letterlijk naar de eigen navel terwijl men een gebed uitsprak. Volgens mensen die het Hesychasme aanhingen kon men door het navelstaren de ‘goddelijke energie’ zien.

Ketterij

In het westen werd het ‘navelstaren’ gezien als ketterij. Zij die aan navelstaren deden zouden te veel met zichzelf bezig zijn (hé, daar is de betekenis die Van Dale aan het woord gaf!) in plaats van hun energie te stoppen in Christus. De actie van de bezetters van het Maagdenhuis in Amsterdam wordt dus gezien als een egocentrische actie die te veel gericht was op het eigen belang.

Of er tegenwoordig nog aan het letterlijke navelstaren gedaan wordt, is (mij) niet bekend. De figuurlijke versie van navelstaren lijkt echter steeds populairder.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: