“Artists have to be warriors” – In beeld: Marina Abramović

There are no borders between your body and the environment and you start having this incredible feeling of lightness and harmony with yourself. Performance is almost a state of mind.

De kracht van Marina Abramović (1946) ligt in haar grenzeloosheid. Met haar performances vraagt ze haar lichaam en haar geest tot uitersten te gaan. “She is constantly playing with the edge of the knife,” zegt Sean Kelly, galleriehouder, in de documentaire Marina Abramović: The Artist Is Present. En dat kan zowel letterlijk als figuurlijk opgevat worden.

Fysieke en mentale littekens

Wat Marina onderscheidt van alle andere artiesten is dat ze grote risico’s durft te nemen. Ze geeft de touwtjes uit handen, laat haar publiek bepalen wat er met haar gebeurt. Dat gaat niet altijd zonder slag of stoot. In de performances die ze doet, is de pijn van haar jeugd nog merkbaar aanwezig. Als kind kreeg Marina weinig aandacht van haar ouders, die allebei nationale helden waren door de rollen die ze in de oorlog hadden ingenomen. Haar moeder gaf haar nooit de liefdevolle aandacht waar Marina naar verlangde. “My mother dressed me as a devil when I was 4 years old, for my first party. I don’t know why she dressed me as a devil, but I think it marked my life.”

De mentale pijn die ze in haar jeugd heeft moeten voelen, komt in haar performances als fysieke pijn tot uiting. Haar lichaam is het medium waarmee ze haar soms gewelddadige en provocerende meningen tot uiting brengt. En, zoals ze in haar manifest heeft geschreven: “An artist should not compromise.” En dus zijn er bij de performances van Marina regelmatig blauwe plekken ontstaan en heeft er bloed gevloeid.

The Artist Is Present – The Museum of Modern Art

De leegte die Marina in haar jeugd ervaarde, zorgde echter toch voor iets positiefs. De diepe connectie die ze met haar publiek kreeg tijdens de performance The Artist Is Present komt voort uit haar verlangen geliefd en nodig te zijn, wat ze vroeger niet was. Al het andere om haar heen verdwijnt en alleen de connectie tussen Marina en de persoon tegenover haar bestaan nog. “It’s not about me anymore. I’m just the mirror of their own self,” vertelt Marina.

Ad Rem Online - Marina Abramovic - ArtistIsPresent- Kunst & Cultuur

Toen ze werd gevraagd om te exposeren in The Museum of Modern Art, besloot Marina Abramović vijf van haar performances te exposeren, uitgevoerd door dertig jonge artiesten die ze zelf heeft getraind. Naast de vijf historische performances besloot ze een nieuwe performance te bedenken. In de performance The Artist Is Present lijkt Marina het onmogelijke mogelijk te maken: drie maanden lang, zes dagen in de week, 7,5 uur per dag zat ze op een stoel aan een tafel en deed ze niets anders dan kijken naar de persoon die tegenover haar aan tafel kwam te zitten. Zonder te bewegen, te praten of andere gebaren te maken, kon ze heel dicht bij haar publiek publiek komen. Het lijkt gemakkelijk, stil zitten en niets doen. Maar, zoals ze zelf zegt, de moeilijkheid van iets doen wat bijna niets is wordt hevig onderschat. Het vraag namelijk 100% van je. “There is no way out.”

In de documentaire over Abramović is te zien hoe ze drie maanden dag in dag uit aan die tafel zit, op de stoel. Er is in de documentaire echter een verandering op te merken. Naarmate de dagen vorderen, krijgt de kunstenares steeds meer emotie wanneer ze haar publiek in de ogen kijkt. The Artist Is Present is een zelfportret, waarbij Marina zichzelf laat zien door hoe ze zich op(en)stelt. Maar de échte Marina komt pas echt naar voren, wanneer ze een bijzondere man aan de andere kant van de tafel krijgt.

Nooit uitgedoofde liefde

“An artist should avoid falling in love with another artist.” Hoe hard ze zich ook probeerde te houden aan deze regel in haar manifest, Marina zwichtte voor de performance artiest Ulay. De liefde die ze nooit van haar ouders kreeg, vond ze in Ulay des te meer. Niet alleen op relationeel niveau was er een onmiddelijke wederzijdse klik. Ulay omschrijft hun relatie als volgt: “We were lovers, we were friends, we were performers all at once. Destiny brought us together.” Marina was heel gedreven in haar performance art en vond in Ulay een gelijke. Iemand die bereid was net zo ver te gaan voor zijn kunst. Het moment waarop Marina tijdens haar performance The Artist Is Present haar ogen opent en Ulay ziet, blijkt dat die ooit zo intense liefde nog niet volledig over is.

Bekijk hier het gouden moment van de hereniging tussen Marina Abramović en Ulay.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: